Mantelzorgverlof vanaf 1 september 2020

In België zijn ongeveer 800 000 mantelzorgers actief. Zij nemen een aantal zorgtaken op bij familie, vrienden of kennissen die door hun zorgbehoevendheid daar niet altijd meer toe in staat zijn. Dat kan gaan om: boodschappen doen, aankleden, koken, wassen, medicatie geven, vervoeren, enz. Dat gebeurde op vrijwillige basis en onbezoldigd, daar komt nu verandering in.

Vanaf 1 september 2020 kan je namelijk een erkenningsattest ‘als mantelzorger met een sociaal voordeel’ aanvragen bij het ziekenfonds. Die komt naast de ‘algemene erkenning mantelzorger’. Via de website van het steunpunt mantelzorg verduidelijken we hieronder het verschil.

Type 1: algemene erkenning mantelzorger

De algemene erkenning als mantelzorger opent voorlopig geen rechten of sociale voordelen. Voor deze erkenning moeten de mantelzorger en zorgvrager samen een verklaring op erewoord invullen en indienen bij het ziekenfonds van de mantelzorger. Zo geef je aan dat jullie voldoen aan de nodige criteria. Het ziekenfonds verwerkt de gegevens en geeft een attest.

Type 2: de erkenning als mantelzorger met een sociaal voordeel

Deze erkenning heeft een federaal sociaal voordeel: het mantelzorgverlof. Een (voltijds) werknemer of ambtenaar kan voor maximum één maand stoppen met werken, of gedurende twee maanden halftijds gaan werken (dit kan ook in een regime van vier vijfde werken en een vijfde verlof). Wie al deeltijds werkt kan enkel een maand stoppen met werken.

Om deze erkenning te krijgen moet je als mantelzorger en zorgbehoevende wel voldoen aan een aantal criteria:

Voor de mantelzorger:

  • Je verblijft in België.
  • Je geeft doorlopend of regelmatig hulp en zorg aan de zorgvrager en dat minstens 50 uur per maand of 600 uur per jaar.
  • Je geeft die zorg niet vanuit je beroep of als vrijwilliger.
  • Je houdt rekening met de noden en levenswensen van de zorgvrager.

Voor de zorgbehoevende:

  • Je verblijft in België.
  • Je verblijft niet in een residentiële setting, zoals een woonzorgcentrum of voorziening voor personen met een handicap.
  • Je zorg- en ondersteuningsnood is voldoende zwaar. Bij een meerderjarige zorgbehoevende (ouder dan 21 jaar) moet men minstens 12 punten op de graad van zelfredzaamheid voor de integratietegemoetkoming scoren. Die vaststelling gebeurt door de FOD Sociale Zekerheid, Medex of de adviserend arts van het ziekenfonds. Of je beschikt alreeds over een zorgbudget voor ouderen of een zorgbudget voor zwaar zorgbehoevenden en je hebt voldoende punten op de inschaling.

De mantelzorger en de zorgbehoevende vullen samen een verklaring op erewoord in en dienen die in bij het ziekenfonds van de mantelzorger, samen met het bewijs van zorgbehoefte van de zorgbehoevende. Als men voldoet aan alle criteria zal het ziekenfonds een attest bezorgen.

Opgelet! Er kunnen maximaal 3 mantelzorgers per zorgbehoevende dit type van erkenning aanvragen.

Opgelet! Over de hele loopbaan kan je maximum 6 maanden voltijds mantelzorgverlof opnemen of 12 maanden als je het halftijds of deeltijds opneemt.

Opgelet! De erkenning als mantelzorger blijft in principe maar één jaar geldig, maar er kan een verlenging aangevraagd worden. De mantelzorger en de zorgbehoevende moeten dan op erewoord verklaren dat de situatie een verlenging vereist.

Het mantelzorgverlof aanvragen

Stuur een aangetekend schrijven of een brief aan de werkgever, bijgevoegd het bewijs van de erkenning als mantelzorger. Dit moet minsten 7 dagen voor de ingangsdatum van het verlof, tenzij je een kortere periode overeenkomt met de werkgever. De periode van het verlof telt mee voor de pensioenberekening. Er geldt daarenboven een ontslagbescherming tot drie maanden na het einde van het verlof en vanaf de kennisgeving aan de werkgever.

Uitkering van de RVA

De hoogte van de uitkering is gelijk aan de bedragen die al van toepassing zijn bij de formule van ‘verlof wegens medische bijstand’.

Dat wil zeggen: een voltijds werknemer die volledig stopt met werken, krijgt 851,59 euro bruto per maand (765,33 euro netto). Alleenstaanden krijgen iets meer: 1400,01 euro bruto (of 1258,19 euro netto). De uitkering bij halftijds mantelzorgverlof is afhankelijk van de leeftijd 425,79 euro bruto voor wie jonger is dan 50 jaar en 574,02 euro voor wie ouder is dan 50 jaar.

De uitkering moet aangevraagd worden bij de RVA.

Het Koninklijk Besluit

Het Koninklijk Besluit kan je hier terugvinden.

De Radeis

Lees hier de nieuwste editie

Lezen