Interview SWT ervaringsdeskundige Marleen

Naar aanleiding van het hoofdthema van deze Radeis ‘Een (einde)loopbaan is geen renbaan’ organiseerden we een interview met SWT ervaringsdeskundige Marleen. Zij is dit jaar 64 en is sinds december 2017 in SWT na 40 jaar loopbaan. Op het moment dat zij in SWT ging was ze 60 jaar. Uit ongenoegen over de manier waarop de SWT voor haar verloopt houdt ze al geruime tijd een logboek bij. Educatief medewerker Evert sprak met haar af op een zonnige nazomer dag in Lier.

 

  1. Hallo Marleen, ik begin met wat kennismakingsvragen. Waar woon je? Welke vorm van onderwijs heb je genoten? Hoe zag je loopbaan er uit?…

Eigenlijk is mijn echte naam Maria, vroeger was dat nog een populaire naam natuurlijk. Iedereen noemt me echter Marleen, wat ik ook gewend ben. Ik ben 64 jaar en ongehuwd. Reeds lang woon ik dichtbij Lier en mijn hobby’s zijn dansen, werken in de tuin en verre reizen maken.

Om verpleegkundige te worden studeerde ik 3 jaar in het Sint-Berlindis in Antwerpen. Mijn loopbaan ben ik begonnen in het Sint-Augustinus ziekenhuis. Later ben ik bij het Universitair Ziekenhuis van Antwerpen (UZA) gaan werken. Daar heb ik 33 jaar gewerkt op de dialyse. Wat vaak niet vermeld wordt is dat het zware stagewerk begint vanaf je 18 jaar en niet meegerekend wordt in de loopbaan.

Achter het weinig zeggende getal van 40 jaar loopbaan schuilt veel meer dan een aantal gewerkte jaren. 20 jaar lang werkte ik in een oproepsysteem en stond ik vaak in de nacht en in het weekend te werken. Dat gold trouwens ook voor feestdagen. De laatste jaren werkte ik als leidinggevende. Je maakt veel mee doorheen de jaren en komt soms in aanraking met moeilijke situaties. Dat verhaal achter die lange loopbaan is zeer belangrijk om te vertellen.

  1. Was het jou eigen keuze om in SWT te gaan? Hoe wist je dat je ervoor in aanmerking kwam?

Het was mijn eigen keuze om in SWT te gaan. Mijn omgeving vond al een tijdje dat ik het verdiende om niet meer te hoeven werken en zelf voelde ik daar ook wel wat voor. Dat gezegd zijnde heb ik wel echt mijn droomjob achtergelaten.

Origineel wat het plan om in 2018 in SWT te gaan maar de personeelsdienst van het UZA had mij ingelicht dat de wetgeving dan zou veranderen. Om nog in een voordelige regeling te vallen werd het dus vervroegd naar december 2017. Doordat ik de laatste jaren werkte als leidinggevende en dus ook geen wachtsystemen deed of in shiften werkte  viel mijn job niet meer onder de zware beroepen.

Ik heb dus geluk gehad want een SWT aanvraag moet op tijd gebeuren. De personeelsdienst had mij heel goed ingelicht over SWT. Ik was op de hoogte van de aangepaste beschikbaarheid. Toch had ik het heel anders ingeschat. Ik had van veel mensen gehoord dat zij niet gecontacteerd werden door de VDAB en had ook verwacht dat ik niet meer hoefde te solliciteren.

 

 

  1. Voor welke vragen kon je vanaf je SWT terecht bij het ABVV?

Op mijn laatste werkdag kreeg ik een mapje met papieren van de personeelsdienst van het UZA. Meteen daarna ging ik langs bij het ABVV voor hulp. Bij het ABVV zeiden ze me dat ik me moest inschrijven bij de VDAB en kreeg ik ook een dopkaart mee. Dat bleek na een telefoontje een misverstand, de dopkaart mocht ik links laten liggen.

  1. Deed VDAB jou al het voorstel om vervroegd met pensioen te gaan?

Ik weet niet of die leeftijd er iets mee te maken had maar vanaf mijn 63ste werd ik herhaaldelijk voorgesteld  om vervroegd pensioen te overwegen. Dat is ondertussen al redelijk wat keren gebeurd. Uit principe ben ik daar écht tegen. Ik heb gewerkt om recht te hebben op SWT, dan ga ik mezelf dat recht niet ontnemen. Wat de VDAB ook lijkt te vergeten is dat dit ook een financieel verlies met zich zou meebrengen. Een verlies wat toen al snel bijna €60 per maand was.

  1. Je bent in SWT sinds 2017. Heb je een verstrenging gemerkt in de aanpak van de VDAB begeleiding?

Ik heb vooral gemerkt dat waar en door wie je wordt opgevolgd veel verschil maakt . Daar heeft de evolutie van de opvolging doorheen de jaren volgens mij minder mee te maken. In sommige grootsteden hebben ze bijvoorbeeld hun handen vol aan de ‘gewone’ werkzoekenden’. Als SWT’er hoor je dan vaak jaren niets. Zelf word ik opgevolgd op een andere plaats en daar is de opvolging veel intenser.

Tijdens de coaching-programma’s verloopt alles altijd wel zeer gemoedelijk. Ik leg uit dat ik moet komen van de VDAB maar eigenlijk geen werk meer zoek. We maken er dan het beste van en doen wat er moet gebeuren.

  1. Heeft de strenge aanpak zin volgens jou? Het is geen geheim dat 55-plussers zeer moeilijk aan een nieuwe job geraken.

Ze viseren nu zelfs vooral de 60-plussers. Sommige 50-plussers die wél willen werken, daar zitten ze minder achter. VDAB focust dus duidelijk op SWT’ers, zij worden meteen gekoppeld aan een bemiddelaar. Enthousiaste werkzoekende 50-plussers krijgen anderzijds veel minder strenge begeleiding. Ze gaan er bij de VDAB ook vaak vanuit dat mensen vrijwillig voor SWT gekozen hebben en gaan die mensen dus sterker proberen activeren. Sommige SWT’ers hebben een vrijstelling om nog werk te moeten zoeken maar zij komen dan uit een zwaar beroep of herstructurering.

Een voorbeeld van die strenge controle is de opdracht in ‘mijn loopbaan’ om een andere mantelzorger te zoeken voor mijn vader die bij mij inwoont. Er werd mij letterlijk gezegd door de bemiddelaarster dat dit niet langer een reden kon zijn om geen werk te zoeken. Een absurde situatie. Hij is helemaal niet zo hulpbehoevend maar moest toch eens naar het ziekenhuis gebracht worden voor een kleine ingreep. Omdat dit juist tijdens een coaching moment viel, moest ik een afwezigheidsbriefje vragen aan de behandelend arts. Dit alles terwijl ik dan voor de VDAB wel in wijkwerk voor iemands mag gaan zorgen via buurtwerk…

 

 

  1. Daarop volgend, is het VDAB-beleid op vlak van opdrachten te algemeen en houden ze geen rekening met de specifieke situatie van SWT’ers?

Eigenlijk had ik aanvankelijk verwacht dat ze mij met rust gingen laten. Dus alle taken kwamen voor mij sowieso als een verrassing, op maat of niet. Het werk om mijn dossier in orde te maken was natuurlijk te verwachten maar daarna werd mij gezegd dat ik vrijblijvend naar de aangeboden vacatures kon kijken en maar moest reageren als mijn absolute droomjob voorbijkwam. Die droom vacature kwam nooit voorbij. Eigenlijk is de controle die daar tegenover staat wel heel streng. Als je zo’n systeem als SWT in het leven roept dan moet het ook dragelijk zijn.

  1. Kreeg je veel vacatures die niet op maat waren?

Het overgrote deel van de vacatures waren helemaal niet mijn ding. Een enkele keer was er wel eens een gepaste vacature, op een dialyse afdeling in een ziekenhuis. Maar op dat moment ging ik er nog van uit dat ik niet moest ingaan op vacatures, zoals mij in Mechelen gezegd werd. Tot mijn verbazing moet ik altijd op voltijdse vacatures solliciteren, terwijl ik de laatste 8 jaren werkte aan 80% in het kader van tijdskrediet. Toen ik dat aankaartte werd mij gezegd dat ik een voltijdse uitkering ontvang en dus ook moet solliciteren op voltijdse jobs. Indien ik hiervoor niet zou solliciteren zou dit tot sancties kunnen leiden.

Al te vaak kreeg ik jobs in de ouderenzorg aangeboden. Dat is misschien te begrijpen door de verpleegkundige achtergrond maar ik heb nooit in de eerstelijnszorg gestaan, altijd in specialisatie (dialyse).

  1. Heel veel mensen krijgen wijkwerken opgelegd, wat is jouw ervaring hiermee?

Wijkwerk is mij vaak aangeraden geweest. Daar merk je ook een grotere aandacht voor regels dan voor gezond verstand. Zelf stelde ik voor om, gezien mijn achtergrond, te vaccineren in een vaccinatiecentrum. Iets wat ik trouwens ondertussen al een heel aantal keer gedaan heb.

Ik vroeg of dit voor de VDAB niet aanvaardbaar was maar het antwoord was negatief.  Vaccineren was geen wijkwerk maar vrijwilligerswerk.  Ik mocht dit doen op eigen initiatief maar de VDAB zou hiermee geen rekening houden.  Ik moest beschikbaar blijven voor de arbeidsmarkt.  In de plaats daarvan stelden ze voor om wijkwerk te doen dat niets te maken had met mijn ervaring. Als je dan alternatieven krijgt als; toezicht houden op een speelplaats of gras gaan maaien dan val je toch wel achterover.

Het is de wereld op zijn kop dat ik geen vrijwilligerswerk mag doen wat dicht bij mijn ervaring aansluit en wat veel nuttiger is voor iedereen. Dan zou ik in de plaats iets moeten doen wat voor mij helemaal niet nuttig is. Het heeft ook niets meer met werkervaring of reactivering te maken, het is echt gewoon bezighouden. Gelukkig was vrijwilligerswerk in vaccinatiecentra vrijgesteld van aangifte bij de RVA, ik ben blij dat ik me daar nuttig heb kunnen maken.

  1. Welke tips zou je nog geven aan mensen die SWT overwegen.

Informeer je écht goed. Eigenlijk weet je nog niet genoeg als je weet dat je aangepast beschikbaar moet zijn. In een basis uitleg over SWT komen het wijkwerk en de coaching programma’s niet aan bod. Dat zijn zaken waar ik nu effectief mee te maken krijg. Ik had in het begin niet verwacht dat ik zo’n zaken zou moeten doen of echt nog werk zou moeten zoeken. Je wordt wel echt in het oog gehouden en als je ‘niet meewerkt’ (lees: niet ingaat op vacatures) worden sancties ook zeker vermeld. Dat gezegd zijnde had ik opnieuw voor hetzelfde pad gekozen, de opdrachten zijn doenbaar en ik neem het er gewoon bij.

Ik volg nu nog een coaching programma van 9 maanden en over 11 maanden mag ik op pensioen… Dan vraag je je natuurlijk wel af wat dit de maatschappij allemaal kost. De zeer persoonlijke begeleiding, de cursussen,… en dat allemaal voor iemand die op een zucht van haar pensioen is. Het is soms een schril contrast tegenover de werklozen, ook de 55-plussers, die vaak wel nog willen werken en qua VDAB begeleiding veel minder goed af zijn. De redenering is dan: hoe meer je wilt werken hoe minder hulp je krijgt en hoe minder je wilt werken hoe meer je geactiveerd moet worden en dus hoe meer aandacht je krijgt, maar daar zit toch iets heel erg scheef.

Heel erg bedankt voor dit interview Marleen. Jouw getuigenis geeft ons een schat aan informatie om de situatie van mensen in SWT beter te begrijpen. We wensen je nog veel succes met de laatste SWT maanden en wensen je alvast een zeer deugddoend pensioen toe.