Erfrecht en Erfbelasting

Inleiding

Het erfrecht was aan een grondige herziening toe. De basisregels dateren uit de periode van de oprichting van het Burgerlijk Wetboek in de 19de eeuw. De samenleving waar we vandaag in leven is zodanig veranderd dat een wijziging van het erfrecht noodzakelijk werd. De Federale Regering keurde het wetsvoorstel vorig jaar goed en vanaf 1 september 2018 zullen de wijzigingen van kracht zijn op het hele Belgische grondgebied. Op basis van deze wijzigingen, maar ook door de gewijzigde maatschappijstructuur, besliste de Vlaamse Regering om de erfbelasting (Vlaamse materie) te hervormen. Op 27 juni 2018 werd het decreet tot modernisering van de erf- en schenkbelasting, aangepast aan het nieuwe erfrecht, goedgekeurd in het Vlaams Parlement.

Federale erfrecht

– Je beschikt nu volledig vrij over 50% van je vermogen, ongeacht hoeveel kinderen je hebt. De ene helft van de erfenis kan dus naar personen naar keuze gaan en de andere helft wordt gelijk verdeeld over de kinderen. Opgepast dit geldt voor erfenissen via testament.

– Er kunnen vanaf nu afspraken gemaakt worden over een toekomstig nalatenschap tussen ouders en kinderen. Dit wordt ook wel het familiepact of erfovereenkomst genoemd.

– De reserve voor de (groot) ouders van de overledene wordt geschrapt, maar de afschaffing wordt gecompenseerd door een onderhoudsplicht voor de behoeftige ouders (1/4 van het nalatenschap).

– De waarde van alle schenkingen wordt vastgeklikt op de dag van de schenking (mits indexering).

– De omzetting van het vruchtgebruik in kapitaal zal gemakkelijker worden voor kinderen en hun (stief)ouder. Als naakte eigenaar kan je dan meteen over de rest van het geld beschikken. De langstlevende echtgenoot heeft wel het recht om de omzetting te weigeren. Daarnaast heeft de langstlevende echtgenoot geen recht meer op het vruchtgebruik van schenkingen gedaan voor het huwelijk.

Vlaamse erfbelasting

Rechte lijn: partners, kinderen, stief- of zorgkinderen, ouders.

– Zoals men weet is de gezinswoning al vrijgesteld voor de langstlevende partner, maar nu wordt nog een stapje verder gegaan. Bijkomend wordt voortaan 50 000 euro van het roerend vermogen dat de langstlevende partner erft, vrijgesteld (enkel de eerste schijf). De vrijstelling geldt voor wie gehuwd is, maar ook voor wie wettelijk of feitelijk samenwoont. .

– Kinderen, jonger dan 21 jaar, die beide ouders verloren hebben moeten geen erfbelasting betalen op de woning. Ten tweede voorziet het ontwerp erin dat een stuk van de roerende activa (75 000 euro) belastingvrij kan overgedragen worden aan de weeskinderen (enkel de eerste schijf).

– Bij een erfenis in de rechte lijn (een partner, ouder, groutouder) kan er gekozen worden voor een volledige of een deel kosteloze erfenissprong. De kosteloze erfenissprong moet binnen een jaar gebeuren.

Zijlijn (Broers en zussen, anderen)

– Het hoogste tarief van 65 % verdwijnt en er wordt een nieuwe laagste schijf ingevoerd.

Standpunten ABVV Senioren

1. Het naakt eigendom mag niet meetellen in beslissingen over sociale maatregelen. Het huren van een sociale woning of het verkrijgen van Vlaamse woonlening mag niet afhangen van het al dan niet bezitten van naakt eigendom.

2. De hervorming van de Vlaamse erfbelasting is een gemiste kans. De grote vermogens kunnen nog steeds via legale en minder legale wegen hun geld doorgeven (o.a. schenkingen). De hervorming laat niet enkel de deur open staan voor grote vermogens, maar kost de samenleving ook nog eens 139 miljoen euro.

3. De oprichting van een vermogenskadaster is een absolute noodzaak. Er moet een duidelijk beeld komen over alle inkomsten uit vermogen, op die manier kunnen alle inkomsten progressief belast worden.

4. Een progressieve belasting op de schenking van roerende goederen is een must. De huidige forfaitaire taks van 3% en 7% is veel te laag.

5. De erfbelasting moet bij de bron afgehouden worden. De aansprakelijkheid voor belastingschulden van de bijzondere erfgenamen mag niet op de schouders van de wettelijke erfgenamen vallen.

6. De fiscale achterpoortjes binnen de erfbelasting moeten gesloten worden. De ontwijking van de erfbelasting heeft al veel miljarden euro’s gekost voor onze maatschappij. Een goed doel is voor de ABVV Senioren geen fiscaal achterpoortje, maar de belastingvermindering voor giften moet stopgezet worden.

7. Het verlagen van de erfbelasting in de zijlijn vinden wij geen goede ontwikkeling, het is rommelen in de marge dat veel geld zal kosten. Het geld zal op een andere manier gezocht moeten worden, dat terwijl de grootste vermogens de dans ontspringen.

8. De piste van een belastingvrije som is zeer interessant en onze aandacht waardig. De som moet dan wel per erfgenaam gelden en niet op het gehele bedrag. De schenkingen die op voorhand zijn gebeurd, moeten hierbij meegepakt worden. De belastingvrije som kan enkel op een degelijke manier werken als men beschikt over een vermogenskadaster.

9. Een vermogensoverdracht naar de huidige partner moet altijd vrijgesteld worden, zowel bij een erfenis als een schenking en zowel voor gehuwden als samenwonenden. De belastingvrije som van 50 000 euro, dat recent werd goedgekeurd, is daarom onvoldoende voor ons.

 

Brussel, 21/08/2018