Een (einde)loopbaan is geen renbaan: Het stelsel van werkloosheid met bedrijfstoeslag (SWT)

Het stelsel van werkloosheid met bedrijfstoeslag (SWT) is de opvolger van het vroegere brugpensioen. Het stelsel biedt bescherming aan oudere werknemers die op het eind van hun loopbaan ontslagen worden, bijvoorbeeld als het werk te zwaar wordt of als gevolg van een herstructurering. Personen in SWT ontvangen van de werkgever een aanvulling bij hun werkloosheidsuitkering, de zogenaamde bedrijfstoeslag.

Het ABVV kreeg via zijn dienstverlening al enkele maanden verschillende signalen binnen over de invulling die de VDAB bemiddelingsdiensten geven aan de ‘aangepaste beschikbaarheid’ van SWT’ers. Onder aangepaste beschikbaarheid valt normaal gezien de verplichting weg om actief beschikbaar te zijn en actief werk te zoeken. SWT’ers hebben dan recht op een gepersonaliseerd actieplan, met opvolging op basis van persoonlijke competenties en ervaringen.

In de realiteit verloopt de begeleiding vaak anders. SWT’ers worden sneller opgeroepen dan zelfredzame werkzoekenden. Bij de VDAB en hun partners zijn er grote regionale verschillen in welke verplichtingen worden opgelegd binnen de begeleiding. Door de aanhoudende stroom aan signalen nam Vlaams ABVV het initiatief om een ledenbevraging te laten uitvoeren door onze werklozenwerking (WLW).

Meer dan 5000 ABVV leden, in SWT of 60-plus en werkzoekend, kregen in april 2021 een vragenlijst toegestuurd. Deze werd uiteindelijk door meer dan 2200 personen geheel of gedeeltelijk ingevuld. De grote respons wijst op de bezorgdheid over dit onderwerp. Naast de enquête riepen we 60-plussers ook op om hun persoonlijke ervaringen met VDAB begeleiding met ons te delen. Hierop reageerden 97 potentiële getuige. Een kleine groep van deze getuigen brachten we online samen om ervaringen en tips uit te wisselen.

Een diepere analyse van de enquête geeft enkele verbazende cijfers. Door de strenge eisen voor toegang tot SWT hebben de respondenten vaak al een zeer lange loopbaan achter de rug. 85% heeft een loopbaan tussen de 35 en de 40 jaar. Ook de leeftijdsvereisten zijn hoog wat maakt dat 74% tussen de 60 en 63 jaar oud is en 21% meer dan 64.

Wat verder opvalt is dat een grote groep slecht of onvoldoende geïnformeerd was over het SWT-stelsel. Zo geeft 36% van de respondenten aan dat ze niet wisten dat SWT een invloed had op hun aanvullend pensioen en 38% zegt dat ze liever aan het werk waren gebleven als het hadden geweten wat het statuut SWT werkelijk inhield.

Tot slot valt op dat veel mensen aangeven dat de begeleiding heel erg wisselt van kwaliteit per gewest en per begeleider. Het belang van die bevindingen wordt versterkt door het feit dat meer dan de helft van de respondenten aangeeft dat ze zich door het VDAB aanbod (of dat van hun partners) verward, gestresseerd of onder druk gezet voelt.

 

Evert Wouters 

Educatief medewerker

ABVV Senioren